OYUN TERAPİSİ
Oyun terapisi çocukların uyumlu ve mutlu olarak yaşamalarını hedefleyen gelişimsel bir terapi şeklidir. Oyun ve oyuncaklar kullanılarak çocuklar ile iletişim kurmaya, sorunları çözmelerine ve olumsuz davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olunur. 

  Oyun terapisi, çocukların oyunu ve oyuncakları kullanarak kendilerini ifade etme gereksinimlerine odaklanan özel bir süreçtir. Çocuklar, kendilerine güvenli bir ortam sunan eğitimli bir oyun terapisti ile istedikleri şekilde oynayabilmeleri için cesaretlendirilirler. Bu süreçte, çocuklara duygusal sorunlarını ifade edebilmeleri için değişik çeşitte birçok oyuncak sunulur. Çocukların kendilerini sanat, drama ve fantazi içeren oyunlar yoluyla ifade edebilmeleri için fırsat yaratılır.
 
Neden Oyun Terapisi?
  Çocuklar oyun oynamayı severler. Yetişkinler kadar duygularını anlayabilme ve konuşabilme becerileri gelişmemiştir. Bu nedenle, oyunun, çocuklara deneyimlerini ve duygularını ifade etme fırsatı sunduğundan iyileştirici bir özelliği vardır. Çocuklar, oyunlarında davranışlarını etkileyen kızgınlık, üzüntü, korku, ya da hayalkırıklığı gibi duyguları terapistin sağladığı güvenli bir ortamda yeniden canlandırabilirler.
 
Oyun terapisi, çocukların
• Yaşadıkları dünya hakkında öğrenmelerine
• Duygu ve düşüncelerini ifade etmelerine
• Zihinsel ve fiziksel becerilerini geliştirmelerine
• Etkili sosyal beceriler gelişitrmelerine
• İlişkilerde güçlü bağlar kurabilmelerine yardımcı olur

Oyun Terapisi Çocuğuma Nasıl Yardımcı Olabilir?
Oyun terapisi, çocukların kendilerini ifade edebilecekleri, risk alabilecekleri, sosyal kuralları ve sınırları öğrenebilecekleri ve yaşadıkları sorunlar ile başaçıkabilme yollarını keşfedebilecekleri güvenli bir ortam yaratır. Oyun terapisi süreciyle, çocukların yaşadıkları olayları algılama şekilleri değişebilir ve diğerleri ile olan etkileşimlerinden daha çok keyif almaya başlarlar.
Biz yetişkinler, bir sorunla karşılaştığımızda bunu bir süre düşünür, ona farklı açılardan bakar, seçenekleri araştırır, bazen de güvendiğimiz biri ile konuşuruz. İşler yolunda gitmeyince, bu sorunu nasıl çözebileceğimizi düşünürüz. Oyun terapisinde de çocuklar hayal güçlerini kullanarak aynı şeyi yaparlar. Çocuklar oyunlarında, yaşamlarındaki hayalkırıklıklarını yeniden canlandırarak, farklı şekillerde başetme yollarını öğrenirler. Bu da kendilerine güveni arttırır ve aile ve arkadaşlar ile yaşanan etkinliklerden daha keyif almasını sağlar.
 
Oyun Terapisinde Neler Oluyor?
Oyun terapisi sürecinde, çocuklar kendi içlerinde mücadele ettikleri duygusal deneyimlerini yansıtan oyunlar yaratırlar. Bu deneyimler genellikle sözel olarak ifade edilmezler. Çocuklar oyunlarında özel oyuncaklar seçerek duygusal çatışmalarını yansıtan önemli konuları tekrar canlandırırlar. Bu duyguları ifade etme süreciyle başlayan terapi, çocuğun bu durum üzerinde kendini iyi hissetmesine dek sürecektir .

Oyun Terapisi Ne Kadar Sürer?
 Oyun terapisi, çocuğun geçmiş ve bugün yaşadığı deneyimlerdeki çeşitli etkenlere bağlı olan bir süreçtir. En önemli iki etken, çocuğun gelişimsel dönemi ve terapi sürecindeki yaşıdır. Genellikle, çocuğun yaşadığı sorunun geçmişi ne kadar kısa ise terapi o kadar kısa sürecektir. Oyun terapisi, genellikle haftada bir ya da iki kez olmak üzere birkaç oturumdan birkaç aya kadar sürebilir. Çocuklar oyun terapisti ile oyun odasında geçirdikleri zamanı, “yalnızca oyun oynadık” diyerek açıklayabilirler, fakat bu süreçte çocuklar yeni rolleri ve davranışları öğrenirken, kendileri için sorun oluşturan durumlarla başa çıkma yollarını keşfederler.

Oyun Terapisinin Çocuğumun Evdeki Oyunundan Farkı Nedir?
Oyun oynamak çocuğa yaşamlarında insanlarla girdikleri etkileşimleri yeniden canlandırma fırsatı veren doğal bir fırsattır. Oyunun üç temel amacı vardır: İlk ikisi çocuğun bilişsel ve motor gelişimini desteklemek, üçüncüsü ise duygusal çatışmaların çözülmesini sağlamaktır.
  Eğitimli bir oyun terapistinin eşliğinde, oynanan oyunda çocuğun duygusal alanda yaşadığı sorunlara odaklanılır ve iç dengesini kurmasına yardımcı olunur.

Çocuğumun Oyun Terapisine Nasıl Katılabilirim?
Oyun terapisi sürecinde çocuğun ailesi ile çalışmaya devam etmek, terapinin etkinliğinde en önemli etkenlerden biridir. Terapist, anne-babalarla bu süreçte belirli zamanlarda görüşmeler yapar. Eğer terapist gerek görürse, çocukla yapılan oyun terapisine anneden ya da babadan katılmasını ister.
 
Bu süreç içinde ayrıca çocuğun duygusal sorunlarına yaklaşım şekilleri ya da evde uygulanabilecek davranışsal yöntemler hakkında terapiste danışabilirler. Terapistin aileye sunduğu oyun terapisi odasının dışındaki etkinlikleri içeren önerilerini izlemeleri, ailelerin çocuğun terapi sürecini desteklemelerine yardımcı olur. Ayrıca, oyun terapisi sürecinde aile ile yapılan görüşmelerde, çocuğun dışarıdaki yaşamının nasıl devam ettiği hakkında bilgileri, kendi duygu ve düşüncelerini paylaşılabilir.
 
Terapist ailenin yanı sıra, okul, yuva vb. gibi sistemlere de doğrudan danışmanlık yaparak çocuğun sorununun çözümüne dışarıdan destek verilmesini sağlamaya çalışır.
 
Çocuğun Oyun Terapisinden Yararlanabileceği Durumlar:
• Aşırı kızgınlık, endişe, üzüntü ya da korku
• Saldırgan davranış (Kendine ya da diğerlerine zarar verme
• Ayrılma korkusu
• Aşırı çekingenlik
• Davranışsal gerileme
• Özgüven sorunları
• Okul sorunları
• Uyku, yeme ya da tuvalet sorunları
• Zihnin cinsel davranışlarla aşırı meşgul olması
• Ailede yaşanan değişimleri uyum sağlamada yaşanan sorunlar
• Fiziksel nedeni olmayan mide bulantıları, başağrıları gibi rahatsızlıklar

Referans: VanFleet, 1998, A Parent's Guide to Filial Therapy.  Printed in VandeCreek, Knapp, & Jackson (Eds.), Innovations in Clinical Practice:  A Source Book (vol. 16).  Sarasota , FL :  Professional Resource Press.
Hazırlayan: Uzm. Danışman Psikolog Filiz Çetin

ÇOCUK MERKEZLİ AİLE DANIŞMANLIĞI

Aile içinde yaşanan sorunlarla ilgili olarak aile üyelerinin tümü seansa katılarak yardım alabilirler. Çocuğun yaşadığı sorunun ailenin diğer üyelerini de etkilediği ve çözüm sürecinde birbirlerinin desteğine ihtiyaç duydukları düşünüldüğünde çocuk merkezli aile danışmanlığı önerilir. Bir araya gelen ailenin her üyesi sorunla ilgili başa çıkışlarını, düşüncelerini ve duygularını paylaşma fırsatı bulur. Danışman herkesin sesini duyurabildiği güvenli bir ortam sağlayarak üyelerin birbirlerini anlamalarına ve sorunla ilgili alternatif bakış açıları kazanmalarına yardımcı olur.  

ÖZEL EĞİTİM ÇALIŞMALARI

• Çocuğum yaşıtları gibi değil, bana bakmıyor, seslendiğimde duymuyor sanki...
• Anlamsız hareketler yapıyor...
• Çocuğum hala cümle kurarak konuşmuyor...
• O kadar hareketli ki başa çıkamıyorum...
• Her şeyini kaybediyor, çok dikkatsiz...
• Hala okumayı sökemedi, harfleri ters yazıyor...
• Bir türlü çarpım tablosunu ezberleyemedi...
• Okula gitmek istemiyor...
• Ödevlerini ben olamadan yapamıyor...

 Gelişim seviyesi ve öğrenme becerileri yaş seviyesinde olmayan çocuklar ancak onların ihtiyaçlarına uygun hazırlanmış bir programla ilerleme gösterebilirler. Bu çocukların gelişim özellikleri, öğrenme şekilleri genel öğrenci grubundan farklılaştığı gibi kendi aralarında da farklı özellikler göstermektedir.  Nasılsa geçer diye düşünmek; kendi kendine , özel ders alarak ya da sınıf ortamında düzelmesini beklemek  sorunları daha da büyütecektir. Bilişsel, iletişimle ilgili, duyusal, duygusal özellikleri nedeniyle özel desteğe ihtiyaç duyan çocuklar için özel eğitim programları oluşturmak, özel materyaller kullanmak gerekmektedir. Gelişimi ve  öğrenme süreçleriyle ilgili sorun yaşayan bu çocuklar için bire bir eğitimsel terapi  ve farklı bir yaklaşım gerekmektedir.

 Özel eğitim çalışmalarında erken tanı ve müdahalenin önemi büyüktür. Ancak erken tanı ve müdahaleyle çocuklar gerçek potansiyellerini gösterebilir. Bu nedenle çocuğun gelişimiyle , öğrenme becerileriyle ilgili yolunda gitmeyen bir şey fark edildiğinde zaman kaybetmeden gerekli değerlendirmeler yapılmalı; sıkıntıların kaynağı belirlenmeli ve uygun bir eğitim programıyla özel eğitim çalışmalarına başlanmalıdır.
 
Özel Eğitim Çalışmalarını Sürdürdüğümüz Alanlar Nelerdir?

• Öğrenme Bozuklukları
• Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
• Otizm
• Yaygın Gelişimsel Bozukluk
• Zihinsel Gerilik
• Konuşma Bozuklukları

Nasıl Çalışıyoruz?

• Değerlendirme : Merkezimize doktor yönlendirmesiyle başvuran çocukların gelişim düzeylerini, hangi alanlarda eksikleri olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduklarını belirlemek amacıyla gözlem görüşmeleriyle beraber çeşitli test ve envanterler uyguluyoruz. Değerlendirmeler sonucunda gerekli durumlarda aileyi çocuk psikiyatristi ya da çocuk nöroloğuna yönlendiriyoruz.

• Bireysel Eğitim:Yapılan değerlendirmelerle çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda ona uygun eğitim yöntemlerini içeren bireysel eğitim programı hazırlayıp  çocukla bireysel eğitim çalışmalarını sürdürüyoruz. Gerekli durumlarda ev gözlemleri de yaparak evdeki çalışmaları planlıyoruz.

• Anne Baba Danışmanlığı: Anne babanın çocukla yapılan eğitim çalışmalarına aktif katılımı çok önemlidir.  Anne babanın çocuğun durumu hakkında doğru ve yeterli bilgiye sahip olmaları çocuğun gelişimi için gerekmektedir. Bireysel eğitimde çocuğun öğrendiklerini ve çalıştığı konuları ev ve sosyal yaşantısında tekrar etmesi, öğrendiklerini uygulama fırsatına sahip olması aldığı eğitim ve desteğin hızını ve verimini arttıracak; öğrendiklerinin kalıcı olmasını sağlayacaktır.. Aileyi çocuğun durumu ve doğru yaklaşımlar hakkında  bilgilendirmek,  çocuklarıyla nasıl çalışacakları konusunda  yönlendirerek eğitim sürecine katılımlarını sağlamak, evde yaşanan sorunlara çözüm üretebilmek amacıyla  periyodik anne baba görüşmeleri yapmaktayız.

Özel eğitim çalışmalarını  her çocuğun tanısı ve ihtiyaçları doğrultusunda ona en uygun yaklaşımla okul, aile, doktor ve eğitim çalışmalarını sürdüren uzmanın işbirliği içinde sürdürüyoruz.

 Grup Eğitimi: Çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda sürdürülen bireysel eğitim programının yanı sıra öğrenme, dikkat  ve bağımsız çalışma gibi kimi sorun alanlarına yönelik küçük grup çalışmaları da planlıyoruz. Çocukların yaş seviyesine uygun oluşturulan gruplarda öğrendikleri ve geliştirdikleri becerileri sınıf ortamında da sürdürmelerini hedefliyoruz.

0-6 YAŞ DÖNEMİ PSİKOLOJİK GELİŞİM TAKİP PROGRAMI VE AİLE DANIŞMANLIĞI
Çocuğunuzun belirli yaş dönemlerinde karşılaşacağı problemlerin ileride sorun olmaması için neler yapabilirsiniz?
Çocuğunuzun gelişim sürecinin evrelerini, her evrenin tipik davranış biçimlerini ve sorun alanlarını biliyor musunuz?
Çocuğunuzun kişilik özelliklerini ve ona uygun disiplin ve eğitim yöntemlerini buldunuz mu?
Çocuğunuz ile yaşadığınız anne baba ilişkisinden memnun musunuz? Yoksa sizi rahatsız eden noktalar var mı?Bunların ne kadarı sağlıklı, ne kadarı ele alınması gereken noktalar?
“Benim yaşadığım zorlukları / çelişkileri diğer anne babalar da yaşıyor mu?” diye düşünüyor musunuz?
Bunlar sizin de aklınızdan geçiyorsa; cevapları bulmak ve çocuğunuzu yetiştirirken uyguladığınız tutumdan emin olmak istiyorsanız, size destek olacak bir program hazırladık. Size kitaplardaki gibi gerçek yaşamdan uzak, idealist formüller sunmayacağız. Önce sizi ve çocuğunuzu tanıyıp, daha sonra aile yapınıza ve bireysel özelliklerinize uygun çözümü birlikte üreteceğiz.

ÇOCUKLAR İÇİN PSİKOLOJİK GELİŞİM TAKİP PROGRAMI ve AİLE DANIŞMANLIĞI
Her çocuğun sağlıklı bir kişilik gelişimine ulaşması için izlemeleri gereken yollar vardır. Bu yol boyunca varılan her düzey kendinden önceki evreye dayanır. Her ne sebepten olursa olsun, bu zemin kaygan ise ve ulaşılması gereken evrelere gerektiği gibi varılmadıysa, çocuğun gelişimi olumsuz etkilenebilir ve bu ergenliğe dek uzayabilir. Bu durumda da çevreyle ve iç dünyasındaki stresle başaçıkmada zorlanabilir. Bu tip kriz dönemlerini bilmek ve olası sorunlar büyümeden önleyebilmek ya da oluştuğunda bilinçli şekilde başa çıkabilmek için merkezimizde 0-6 yaş dönemindeki çocuklara yönelik psikolojik gelişim takip programı uygulanmaktadır.

Gelişim Takip Programının Amacı:
• Çocuğun içinde bulunduğu gelişim evresinin özellikleri ve tipik davranış biçimleri hakkında aileye bilgi vermek.
• Çocuğun doğasından gelen özellikleri nasıl yapılandıracakları hakkında rehberlik etmek.
• Herbir çocuğun kendine özgü karakter özelliklerine ve gelişimsel ihtiyaçlarına uygun disiplin ve eğitim yöntemleri hakkında bilgilendirmek.
• Gelişim sürecinde ortaya çıkabilecek olası sorunlarla ilgili anne babaya danışmanlık yapmak

Nasıl çalışacağız?
Anne-Baba Görüşmesi: Bu ilk aşamada sizlerle çocuğunuzla ilgili gözlemlerinizi konuşuyor ve aile yapınız hakkında bilgi alıyoruz.
Çocuk Görüşmesi: İkinci aşamada çocukla görüşüyoruz. Gözlemi amaçlayan bu görüşmelerimizi çocuğun yaşına bağlı olarak kimi zaman merkezimizde, kimi zaman evinizde yapıyoruz.
Değerlendirme Görüşmesi: Üçüncü aşamada anne baba ile bir araya gelip değerlendirmelerimizi paylaşıyoruz. Çocuğun içinde bulunduğu gelişim sürecinde yaşadıklarını ve karşılaşabileceğiniz sorunları aile yaşantınıza uygun olarak nasıl çözebileceğinizi kararlaştırıyoruz.
Takip: Bu değerlendirme sürecinin ardından öncelikle ele alınması gereken bir sorun varsa onun terapisine geçiliyor. Eğer bir sorun yoksa; çocuğun yaşına uygun olarak belirli aralıklarla bir araya gelip çocuğunuzun zihinsel ve duygusal gelişimini takip ediyoruz. Merak ettiğiniz konular (memeden kesme, kardeş doğumu, mastürbasyon, tuvalet eğitimi, yuvaya başlama, vb. gibi) hakkında bilgi vererek sizlere yardımcı oluyoruz.
çalışmalarında anne babaların eğitim sürecine aktif katılımları önemlidir. Özel eğitim çalışmaları , aile , doktor ve özel eğitim uzmanının işbirliği içinde götürülür.