ERGENLİK DÖNEMİ
Ergen, 11-18 yaş dilimi arasında yaşanan, çocukluktan yetişkinliğe geçiş sürecinde olan, olgunlaşma dönemindeki gençtir. Bu süreçte ergen, fiziksel, psikolojik ve sosyal değişimler yaşar. Kendi kendisiyle, çevresiyle sürtüşür ve savaşır. Olumlu olumsuz tüm duyguların yoğun, bütün tepkilerin aşırı olduğu bir dönemdir. Diğer bir deyiş ile de, ergenlik en sağlıklı hastalıktır. Ergenler çok değişkendirler, istekleri geçicidir. Çabuk güvenir, çabuk bağlanırlar; çünkü aldatılmamışlardır. Yüksek amaç ve hayalleri vardır.çünkü yaşamın koşullarının sınırlayıcı etkisini öğrenmemiştirler.
Ergenlerin Tutum ve Davranışları
- Yalnız kalma isteği,
- Çalışma isteksizliği
- Can sıkıntısı
- Huzursuzluk
- Tehlikeli konulara merak
- Otoriteye (anne, baba, okul, topluma) karşı direniş
- Özgürlük isteği
- Bir gruba (spor, müzik, giyim vb.) ait olma arzusu
- Karşı cinse ilgi
- İlişkilerinde ve girişimlerinde başarılı olma isteği
Tipik davranışlar neden olağandır?
Bağımsızlık isteği ile ergen, yapabileceği şeyleri ortaya koymak ister. Bağımsızlık ergenin kabul edildiği ve değer verildiğini hissettiği, ama belli sınırları olan bir ortamda yaşatılırsa etkilidir. Ergenin kimlik oluşumuna en fazla etki eden faktör arkadaşlarıdır. Ergen, kendisinin ne işe yaradığının, kimin için değerli olduğunun yanıtını arkadaş ortamında bulur.
Ergen bu dönemde başarılı olmak ister. Bu dönemde başarısızlığa uğrama riski çok fazladır. (Önemli sınavlar – ilişkilerde yeni başlangıçlar bu dönemde yaşanır) .
Özgüvenin yitirilmemesi için, başarısının ölçüsünü ona sağladığı doyum ile ölçmek sağlıklıdır. Ergenin başkaları gibi ya da bizim istediğimiz gibi olmasını beklememiz özgüveni olumsuz etkiler. Örneğin, çocuğumuzun sınav başarısını değerlendirirken; "X kişi sınavdan şunu aldı, sen yine daha düşüksün." gibi ya da "Ben senin daha fazlasını yapabileceğini ümit etmiştim" yerine aldığı başarının onda yarattığı duygular üzerinde durmamız daha etkili ve olumlu bir özgüven oluşumunu hazırlar. Örneğin; Aldığın not ile kendini nasıl hissediyorsun? Beklentin neydi ? Hedefine uygun mu?
Ergen, Anne – Baba İlişkilerinde Dikkat edilecekler
Ergen olan evde sadece ergen değil, anne babalar da belli değişimlerle yüzleşmek durumunda kalır. Şimdiye kadar çocuklarıyla sürdürdükleri iletişim tarzının artık çözümler için yeterli olmadığını ve değişmek zorunda olduğunu hissederler. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken konular vardır :
- Ergeni “saçma, yanlış ” demeden dinleyebilmek,
- Ergenin tepkili ve çelişkili davranışları karşısında soğukkanlı kalabilmek,
- Ergenin duygusal ve davranışsal değişkenliklerine karşı tutarlı durmak, onun değişkenliğiyle beraber değişmemek,
- Eleştiriyi ergenin kişiliğine değil, beğenilmeyen söz veya davranışa yöneltebilmek,
- Bu dönemin geçici bir dönem olduğunu bilerek davranabilmek,
- Ergene önem verildiğini, sevildiği bir aile ortamında yaşadığını hissettirebilmek,
- Ergeni anlamak istemek ve çabalamak,
- Arkadaşları hakkında önyargılı düşünce ve davranışlardan kaçınmak,
- Ergene güvenmek ve bunu ona hissettirmek,
- Ergene yaptığı hataları düzeltmesini sağlamak amacıyla şans verebilmek,
- Bağımsız bir birey olmaya başladığını, bir yandan da yaşamın sınırlamaları olduğunu hissettirmek.
ˆ Sayfa Başına Git |